Η νόσος Peyronie (Peyronie disease) ή ινώδης σκλήρυνση του πέους (Induratio Penis Plastica, IPP) είναι μια διαταραχή του συνδετικού ιστού που χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη ινωδών πλακών στο σηραγγώδες σώμα του πέους.
Πρόκειται για μια σπάνια πάθηση, η οποία εμφανίζεται στο 3% – 8% των ανδρών ηλικίας 50 – 70 ετών.
Αιτιοπαθογένεια
Ένας οξύς τραυματισμός ή επαναλαμβανόμενοι (μικρο-) τραυματισμοί του πέους κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής μπορεί να οδηγήσουν σε μικροαιμορραγίες εντός του ινώδους χιτώνα που περιβάλλει το πέος. Κατά τη διάλυση των πηγμάτων στην περιοχή προκαλείται συσσώρευση ινώδους και ινοβλαστών, με συνέπεια τη φλεγμονώδη αντίδραση και τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Το τελικό αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η παραγωγή κολλαγόνου. Λόγω της φτωχής αιμάτωσης του ινώδους χιτώνα, το κολλαγόνο δεν απομακρύνεται και η συσσώρευσή του οδηγεί σε σχηματισμό της πλάκας. Σε πρόσφατες έρευνες έχει αποδειχτεί ότι ο μετατρεπτικός αυξητικός παράγοντας β (TGF–β) διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παραπάνω διαδικασία.
Τα κυριότερα συμπτώματα είναι τα ακόλουθα:
Περίπου στο 30% των ασθενών συνυπάρχει ίνωση και της παλαμιαίας επιφάνειας του χεριού (νόσος Dupuytren).
Βασίζεται στη λήψη ενός λεπτομερούς ιστορικού του ασθενούς και στην επιμελή κλινική εξέταση. Η τελευταία πρέπει να γίνεται τόσο σε φάση χάλασης όσο και κατά τη διάρκεια ενός προκλητού στυτικού επεισοδίου. Στη συνέχεια είναι απαραίτητο ένα υπερηχογράφημα πέους για την απεικόνιση των αποσβεστωμένων επιφανειών του σηραγγώδους σώματος και ένα Triplex υπερηχογράφημα με πρόκληση τεχνητής στύσης μετά από ενδοσηραγγώδη ένεση αγγειοδραστικών παραγόντων, το οποίο παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για την ποιότητα της στύσης, τον βαθμό κάμψης, το μέγεθος και τη θέση της πλάκας, την ανατομία και τη λειτουργία των αρτηριών του πέους.
Βελτίωση ορισμένων παραμέτρων του τρόπου ζωής, όπως είναι η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, η σωστή διατροφή, η ελάττωση του άγχους και η σωματική άσκηση. Αν ο άνδρας λαμβάνει φάρμακα, τα οποία προκαλούν Στυτική Δυσλειτουργία,όπως αναφέρονται παραπάνω στα αίτια, θα πρέπει να γίνει διακοπή ή αντικατάσταση αυτών σε συνεννόηση με τον ειδικό που τα είχε χορηγήσει.
Συντηρητική θεραπεία
Μπορεί να είναι η χορήγηση φαρμάκου από το στόμα, με ένεση εντός της πλάκας ή άλλες ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι.
Φαρμακευτική αγωγή από το στόμα ενδείκνυται στην οξεία φάση της νόσου
Η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής από το στόμα ενδείκνυται, όταν η πλάκα δεν έχει λάβει την τελική της μορφή και η στύση και η σεξουαλική επαφή συνοδεύονται από πόνο (οξεία φάση της νόσου). Ουσίες όπως η Βιταμίνη Ε, το αμινοβενζοϊκό κάλιο (potaba), κολχικίνη και ταμοξιφαίνη χρησιμοποιούνται ευρέως για το σκοπό αυτό με αμφίβολα αποτελέσματα. Εξαίρεση αποτελεί το αμινοβενζοϊκό κάλιο (potaba), το οποίο σε μακροχρόνια χορήγηση (μεγαλύτερη από 6 μήνες) αποτρέπει την επιδείνωση της νόσου, μειώνει την πλάκα και την κάμψη. Μειονέκτημα αυτού του φαρμάκου αποτελούν οι γαστρεντερικές διαταραχές.
Ενδοπεϊκές ενέσεις εντός της πλάκας έχουν αμφίβολα αποτελέσματα
Ευρεία χρήση έχουν και οι ενδοπεϊκές ενέσεις εντός της πλάκας με ουσίες όπως βεραπαμίλη, κορτιζόνη και ιντερφερόνη με αμφίβολα αποτελέσματα. Άλλες ελάχιστα επεμβατικοί μέθοδοι όπως η ηλεκτροφόρηση και η χρήση κρουστικών κυμάτων δεν αποδείχθηκαν αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση της νόσου.
Χειρουργική θεραπεία
Θεραπεία εκλογής, όταν η νόσος προκαλεί τέτοιου βαθμού κάμψη, ώστε να μην καθίσταται δυνατή η σεξουαλική επαφή. Η χειρουργική θεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται, μόνο όταν έχει σταθεροποιηθεί η νόσος. Στην αντίθετη περίπτωση δεν έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα και είναι πιθανό να εμφανιστούν υποτροπές. Η νόσος χαρακτηρίζεται ως σταθερή, όταν η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι μεγαλύτερη του ενός έτους και δεν έχει εκδηλωθεί επιδείνωση των συμπτωμάτων τους τελευταίους έξι μήνες.
Οι κυριότερες χειρουργικές τεχνικές είναι οι ακόλουθες:
Ενδείκνυται σε περιπτώσεις μικρής και μέτριας κάμψης (< 60 μοίρες), με καλή στυτική λειτουργία και επαρκές μήκος πέους
Χειρουργική θεραπεία
Στην τρίτη γραμμή θεραπείας βρίσκεται η χειρουργική τοποθέτηση ενδοπεϊκών προθέσεων, οι οποίες αποτελούν έναν αξιόπιστο και αποτελεσματικό στυτικό μηχανισμό. Οι πεϊκές προθέσεις είναι δυο ειδών: με αντλία (υδραυλικές) και χωρίς αντλία (μη υδραυλικές). Οι υδραυλικές προθέσεις είναι οι πιο ευρέως διαδεδομένες και αποτελούνται από ένα ζεύγος ραβδωτών συσκευών, μια αντλία και ένα ρεζερβουάρ, τα οποία είναι κατασκευασμένα από ελαστομερές της σιλικόνης. Όταν ο ασθενής επιθυμεί να έχει στύση, ενεργοποιεί την αντλία απελευθερώνοντας υγρό, το οποίο γεμίζει τους κυλίνδρους που βρίσκονται τοποθετημένοι στα σηραγγώδη σώματα. Κατά αυτόν τον τρόπο προκαλείται μηχανικά στύση. Μετά το τέλος της σεξουαλικής επαφής ο ασθενής απενεργοποιεί την αντλία, το υγρό επιστρέφει στο ρεζερβουάρ και επιτυγχάνεται πλαδαρότητα του πέους.
