Είναι η συνεχής ή περιοδική αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης της στύσης του πέους, η οποία δεν είναι επαρκής για διείσδυση στον κόλπο και ικανής για την επίτευξη μιας ολοκληρωμένης σεξουαλικής επαφής. Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με τον όρο ,,σεξουαλική δυσλειτουργία’’, ο οποίος είναι ευρύτερος και περιλαμβάνει διαταραχές της ερωτικής επιθυμίας, της εκσπερμάτισης, του οργασμού και της ικανοποίησης.
Είναι μια διαταραχή που εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα και επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής πολλών ανδρών αλλά και την σχέση πολλών ζευγαριών. Προσβάλλει άντρες όλων των ηλικιών και η συχνότητά της αυξάνεται με την ηλικία, καθώς περίπου 4% των αντρών κάτω των 40 ετών παρουσιάζουν Στυτική Δυσλειτουργία, ενώ αγγίζει το 47% στους άντρες άνω των 75 ετών.
Τα αίτια της Στυτικής Δυσλειτουργίας διακρίνονται σε
Τα πιο σοβαρά ψυχογενή αίτια είναι το άγχος και η κατάθλιψη
Ανάλογα με την οργανική πάθηση που οδηγεί σε Στυτική Δυσλειτουργία τα αίτια μπορούν να ομαδοποιηθούν ως εξής:
Νευρογενή:
Αρτηριακά:
Φλεβικά:
Ενδοκρινικά:
Ανατομικά αίτια και παθήσεις που προκαλούν βλάβη στα σηραγγώδη σώματα:
Φαρμακευτικά:
Η διάγνωση της Στυτικής Δυσλειτουργίας απαιτεί εμπειρία και εξειδικευμένες γνώσεις, καθώς πολλές φορές τα αίτια είναι μεικτά και για αυτό το λόγο θα πρέπει να εφαρμόζεται εξατομικευμένη θεραπεία.
Απαραίτητη είναι η λήψη ενός πλήρους ιατρικού, ουρολογικού και ανδρολογικού ιστορικού και η κλινική εξέταση. Ένα καλό διαγνωστικό εργαλείο είναι το Διεθνές Ερωτηματολόγιο Στυτικής Λειτουργίας (IIEF-5 (+1). Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος και ορμονικό έλεγχο, ενώ αν κριθεί σκόπιμο, τότε θα πρέπει ο ασθενής να υποβληθεί σε πιο ειδικές εξετάσεις, οι οποίες είναι οι ακόλουθες:
Βελτίωση ορισμένων παραμέτρων του τρόπου ζωής, όπως είναι η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, η σωστή διατροφή, η ελάττωση του άγχους και η σωματική άσκηση. Αν ο άνδρας λαμβάνει φάρμακα, τα οποία προκαλούν Στυτική Δυσλειτουργία,όπως αναφέρονται παραπάνω στα αίτια, θα πρέπει να γίνει διακοπή ή αντικατάσταση αυτών σε συνεννόηση με τον ειδικό που τα είχε χορηγήσει.
Φάρμακα από το στόμα
Οι ασθενείς που λαμβάνουν αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης (PDE5 inhibitors) θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:
Αποτελούν τη θεραπεία πρώτης γραμμής και περιλαμβάνουν τους αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης (PDE5 inhibitors)(σιλδεναφίλη, ταδαλαφίλη και βαρδεναφίλη). Τα φάρμακα αυτά θα πρέπει να λαμβάνονται μετά από πλήρη διερεύνηση του ασθενούς και η αρχική δοσολογία θα εξαρτηθεί από την ηλικία και το ιστορικό του ασθενούς.
Φάρμακα που χορηγούνται υπό την μορφή των ενδοπεϊκών ενέσεων
Αποτελούν τη θεραπεία δεύτερης γραμμής και χρησιμοποιούνται μετά από προηγηθείσα αποτυχία από τη χρήση των αναστολέων της φωσφοδιεστεράσης. Ο όρος ,,ενδοπεϊκές’’ αναφέρεται σε ενδοσηραγγώδεις ενέσεις, δηλαδή μέσα στα σηραγγώδη σώματα του πέους. Οι ουσίες που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό είναι η αλπροσταδίλη και ο συνδυασμός papaverine, phentolamine και αλπροσταδίλη. Οι ουσίες αυτές δρουν στα αγγεία και προκαλούν αυξημένη ροή αίματος στα σηραγγώδη σώματα και κατά συνέπεια στύση. Η χρησιμοποίησή τους θα πρέπει να γίνεται υπό στενή συνεργασία με τον γιατρό , γιατί η κατάχρηση των ουσιών αυτών μπορεί να παρουσιάσει μια σημαντική ανεπιθύμητη ενέργεια, τον πριαπισμό (δηλαδή η παράταση της στύσης). Είναι μια κατάσταση, η οποία απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Χειρουργική θεραπεία
Στην τρίτη γραμμή θεραπείας βρίσκεται η χειρουργική τοποθέτηση ενδοπεϊκών προθέσεων, οι οποίες αποτελούν έναν αξιόπιστο και αποτελεσματικό στυτικό μηχανισμό. Οι πεϊκές προθέσεις είναι δυο ειδών: με αντλία (υδραυλικές) και χωρίς αντλία (μη υδραυλικές). Οι υδραυλικές προθέσεις είναι οι πιο ευρέως διαδεδομένες και αποτελούνται από ένα ζεύγος ραβδωτών συσκευών, μια αντλία και ένα ρεζερβουάρ, τα οποία είναι κατασκευασμένα από ελαστομερές της σιλικόνης. Όταν ο ασθενής επιθυμεί να έχει στύση, ενεργοποιεί την αντλία απελευθερώνοντας υγρό, το οποίο γεμίζει τους κυλίνδρους που βρίσκονται τοποθετημένοι στα σηραγγώδη σώματα. Κατά αυτόν τον τρόπο προκαλείται μηχανικά στύση. Μετά το τέλος της σεξουαλικής επαφής ο ασθενής απενεργοποιεί την αντλία, το υγρό επιστρέφει στο ρεζερβουάρ και επιτυγχάνεται πλαδαρότητα του πέους.
